ضحضاحها « 1 » و عدّها « 2 » ، فى الاخلاق و تقويمها و تعديلها و نفى الشّوائب و الرّوائب عنها . و اصحابنا قد اكتفوا منها بشيىء من المنطق ، و هو آلة لا حكمة ؛ و بشيىء من حديث الطّبيعة ، و هو شذّ « 3 » لا اتّجار ( ؟ ) ؛ [ و بشيىء من اوائل علم التوحيد ، ] و هو تشكّك لا استيقان . ترجمه : حكمت بتمامت يا اندك و بسيار آن و خطير و حقير آن و كم و بيش آن ، آنست كه اخلاق را است و مهذب دارى ، و شوايب و تهمتها را از آن دور كنى « 4 » . و ياران ما بر اندكى از منطق اقتصار كرده‌اند ، و آن آلتى است نه حكمت ؛ و بر چيزى از حديث علم طبيعت ، و آن اندك علمى است سحر ( ؟ ) و دور درشدن ( ؟ ) در آن علم ممكن نيست ؛ و بر اندكى از اوائل علم توحيد ، يعنى : علم الهى « 5 » ، و آن در شك افتادن است نه بيقين رسيدن . ( 31 ) حسن الخلق عشرة اشياء : قلّة الخلاف ، و حسن الانصاف ، و ترك طلب العثرات ، و تحسين ما يبدو من السيّئات ، و التماس المعذرة ، و احتمال الاذى ، و الرّجوع بالملامة « 6 » على نفسه ، و التّفرّد بمعرفة عيوب نفسه دون عيوب غيره ، و طلاقة الوجه للصّغير « 7 » و الكبير ،

--> ( 1 ) - اصل : صحصاحها ( الصحصاح ما استوى من الارض و كان اجرد ) - الضحضاح الماء اليسير او القريب القعر . ( 2 ) - العد بكسر العين الماء الجارى لا ينقطع ، الكثرة فى الشيىء . ( 3 ) - اصل : شد . ( 4 ) - اصل : كنند . ( 5 ) - اصل : الهيست . ( 6 ) - در مجموعهء ورام ( باب تهذيب الاخلاق ص 89 ) كه اين بند بعنوان : « و سئل بعضهم عن حسن الخلق فقال عشرة اشياء » آمده است داود : باللائمة . ( 7 ) - اصل : الصغير .